โรคภูมิแพ้

โรคภูมิแพ้คือความผิดปกติที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมีความไวผิดปกติ โดยร่างกายจะมีปฏิกิริยา
กับสารที่ก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้ (โดยมากเป็นวัตถุหรือสารที่ไม่มีอันตรายและพบได้ทั่วไปตามธรรมชาติ 
เช่น อาหาร ยารักษาโรค ฝุ่นละออง เกสรดอกไม้ ฯลฯ) ซึ่งจะก่อให้เกิดอาการอักเสบในผู้ที่มีอาการแพ้

อาการของโรคภูมิแพ้มีหลากหลาย ตั้งแต่อาการคัน บวม ไม่สบายตัว ไปจนถึงอาการรุนแรง
จนเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ในผู้ป่วยบางราย

Causes

สารที่ก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้มีอยู่หลายพันชนิดแต่ที่พบโดยมากได้แก่:

  • สารที่ก่อให้เกิดโรคภูมิแพ้ที่อยู่ในอากาศ เช่น ฝุ่นละอองและเกสรดอกไม้
  • สะเก็ดผิวหนังของสัตว์ ได้แก่ สสารจากผิวหนังของสัตว์เช่นเซลล์ผิวหนัง ในลักษณะเดียวกับรังแคของมนุษย์
  • อาหารบางชนิด เช่น หอย, ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนม, ถั่ว เมล็ดพืช กลูเต็น ไข่ และปลา
  • ยา เช่น แอสไพรินและเพนิซิลลิน
  • แมลงสัตว์กัดต่อย เช่น พิษจากตัวต่อและผึ่ง
  • พืช เช่น ต้นหญ้า ต้นสติงกิง เน็ตเทิลส์
  • สารบางชนิด เช่น ยางพารา

Symptoms

  • ผื่นคันบริเวณผิวหนัง
  • ลมพิษ
  • คันตา ตาแดง
  • ไอ
  • หายใจติดขัด
  • จาม
  • หอบหืด
  • ปวดท้องและอาเจียน
  • แอนาฟิแล็กซิส

Prevention Tips

หลีกให้ห่าง

  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสารที่จะทำให้คุณเกิดอาการของโรคภูมิแพ้ การหลีกเลี่ยงในลักษณะนี้
    สามารถปฏิบัติได้ง่ายในผู้ป่วยที่แพ้อาหารหรือยาบางชนิด เพียงอ่านฉลากอาหารหรือยาอย่างระมัดระวัง
    ก่อนรับประทานเพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีสิ่งที่จะก่อให้เกิดอาการแพ้ภายหลังการรับประทาน

ทำความสะอาดให้บ้านปลอดฝุ่น

  • สำหรับผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ที่แพ้สารที่อยู่ในอากาศอย่างเช่นฝุ่นหรือเกสรดอกไม้ วิธีที่ดีที่สุดที่จะช่วย
    ลดโอกาสการเกิดโรคภูมิแพ้ของผู้ป่วยในกลุ่มนี้คือการทำความสะอาดพื้นผิวที่มีความอ่อนนุ่มทั้งหมด 
    (เช่น พรม เฟอร์นิเจอร์บุ หมอน ฯลฯ) ด้วยเครื่องดูดฝุ่นหรือใช้ผ้าเช็ดให้สะอาด

การให้ยาและสารแอนตี้ฮิสตามีน

  • ยาอย่างแอนตี้ฮิสตามีนอาจช่วยบรรเทาอาการของโรคภูมิแพ้ได้และมีประสิทธิภาพดีสำหรับผู้ป่วย
    ที่แพ้สารที่ลอยอยู่ในอากาศ (เช่นโรคไข้ละอองฟาง) ยาลดอาการคัดจมูกและสเปรย์พ่นช่องจมูก
    สามารถใช้บรรเทาอาการของโรคภูมิแพ้ในลักษณะนี้ได้
  • อาการของโรคภูมิแพ้แบบอนาฟีแลคติคเป็นอาการที่รุนแรงและอาจทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ 
    อาการดังกล่าวมักเกิดจากอาหาร ยา และแมลงสัตว์กัดต่อย วิธีการรักษาผู้ป่วยในกลุ่มนี้โดยมากมักใช้วิธีการฉีดสารอดรีนาลีนเข้าสู่ร่างกายเพื่อรักษาอาการของผู้ป่วย

Frequently Asked Questions

เมื่อมีอาการแพ้สารหรือวัตถุอย่างหนึ่งอย่างใดแล้ว มีแนวโน้มว่าผู้ป่วยจะแพ้สารหรือวัตถุอื่นเพิ่มอีกหรือไม่?

ไม่จำเป็น อาการของโรคภูมิแพ้นั้นแตกต่างกันในผู้ป่วยแต่ละราย 
ผู้ป่วยบางคนอาจแพ้สารหรือวัตถุเพียงอย่างเดียว ในขณะที่อีกคนหนึ่งอาจแพ้สารหรือวัตถุหลายชนิด ดังตัวอย่างของผู้ป่วยด้วยโรคไข้ละอองฟาง 
ผู้ป่วยบางรายอาจแพ้เกสรดอกไม้เพียงชนิดเดียว ในขณะที่บางราย
แพ้เกสรดอกไม้หลายชนิด และใช่ว่าทุกอาการที่เกิดกับร่างกายเกิดจากโรคภูมิแพ้

หากพ่อแม่เป็นภูมิแพ้สารหรือวัตถุอย่างใดอย่างหนึ่ง ลูกจะแพ้สารหรือวัตถุดังกล่าวด้วยหรือไม่?

อาการแพ้สารหรือวัตถุบางชนิดอาจถ่ายทอดทางพันธุกรรม อย่าง�รก็ดี 
ระดับอาการของโรคภูมิแพ้ไม่สามารถอธิบายได้โดยการพิจารณาปัจจัยทาง
พันธุกรรมเพียงอย่างเดียว นักวิทยาศาสตร์ต่างให้ความสำคัญกับ
ปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ ด้วย เช่น ระดับของสารที่ก่อให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้
และมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมเพื่อทำความเข้าใจถึงปฏิกิริยาของอาการภูมิแพ้