44 FIRST AID AND WOUND CARE

จากช่วงเวลาที่เจ้าตัวน้อยเริ่มย่างเท้าเป็นก้าวแรก พัฒนาการและการเรียนรู้ของเขาจะต้องมีการหกล้ม
มาเกี่ยวข้อง หรือแม้กระทั่งคนในวัยผู้ใหญ่ การมีบาดแผลอันเกิดจากของมีคมเกี่ยวบาดหรือแผลถลอก
ล้วนเป็นเรื่องที่อาจเกิดขึ้นได้ แม้ว่าร่างกายจะสามารถรักษาซ่อมแซมตัวเองได้ในเวลาไม่นานนัก
แต่การปฐมพยาบาลจะทำให้บาดแผลไม่ติดเชื้อและหายเร็วขึ้น

เหตุใดการปฐมพยาบาลจึงมีความสำคัญ?

ผิวสุขภาพดีที่ปราศจากบาดแผลจะเป็นปราการป้องกันเชื้อโรคจากภายนอกมิให้เข้ามาทำอันตราย
ร่างกายได้ เพราะเชื้อโรคจะเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล ไม่ว่าจะเป็นแผลถูกของมีคมเกี่ยวบาด แผลถลอก
หรือรอยกัด เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังจะมีลักษณะชื้น อุ่น และอุดมไปด้วยสารอาหาร ที่แบคทีเรียต้องการเพื่อการเจริญเติบโต 

บาดแผลจะกลายเป็นแผลติดเชื้อเมื่อ

  • เชื้อโรคที่อยู่บนร่างกายของเราแต่ไม่ได้ทำอันตรายใดๆ ได้แทรกซึมผ่านเข้าสู่ภายในร่างกายผ่านทางบาดแผล
  • แผลติดเชื้อจากเชื้อโรคจากสิ่งสกปรก สัตว์ หรือมนุษย์ระหว่างประสบอุบัติเหตุ
  • เชื้อโรคที่ลอยอยู่ในอากาศสัมผัสกับบาดแผล
  • มือที่สกปรกหรือวัตถุอื่นที่ปนเปื้อนเชื้อโรคและแบคทีเรียสัมผัสถูกบาดแผล

บาดแผลจะติดเชื้อหรือไม่และจะหายเร็วเพียงใดนั้นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ประเภทของแบคทีเรีย
ที่ปนเปื้อน ประเภทของบาดแผล ความลึกของบาดแผล ตำแหน่งของบาดแผล ปริมาณเลือดที่ไปเลี้ยง
บาดแผล ระดับภูมิคุ้มกันของร่างกายที่ตอบสนองต่อเชื้อโรคที่เข้าสู่บาดแผล อย่างไรก็ดี ในบางกรณีที่บาดแผลมีการติดเชื้อรุนแรงมากจนเราไม่สามารถพึ่งประสิทธิภาพของยาปฏิชีวนะแต่เพียงอย่างเดียวได้
(เช่นกรณีการติดเชื้อ MRSA) เพราะในบางกรณี ยาปฏิชีวนะกลับไม่ช่วยอะไรเลย ดังนั้น การใช้ยาฆ่าเชื้อตั้งแต่แผลยังสดจะช่วยป้องกันมิให้แผลติดเชื้อจนยากแก่การรักษา

การปฐมพยาบาลทั่วไปจะช่วยป้องกันการติดเชื้อในแผลที่ไม่รุนแรงได้

  • ล้างมือให้สะอาดก่อนและหลังสัมผัสกับแผลโดยใช้สบู่ฆ่าเชื้อหรือน้ำยาทำความสะอาดมือที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ 
  • ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด ใส่ยาฆ่าเชื้อ หรือยาฆ่าเชื้อเจือจาง
  • เช็ดผิวหนังรอบๆ แผลให้แห้ง
  • ทาครีมฆ่าเชื้อที่บาดแผลเพื่อฆ่าเชื้อโรคและแบคทีเรียที่ยังหลงเหลือ
  • ปิดแผลด้วยผ้าปิดแผลเพื่อป้องกันบาดแผลจากเชื้อโรคและสิ่งสกปรกและเปลี่ยนผ้าปิดแผลเป็นประจำ
  • ล้างมือทุกครั้งหลังทำแผลเสร็จและไม่ลืมที่จะปฏิบัติตามหลักสุขอนามัยในการล้างมือทุกครั้ง

รีบพบแพทย์ในทันทีหากเลือดไม่หยุดไหลและมีสัญญาณของอาการติดเชื้อ เช่น มีรอยแดง
หรือรอยบวมช้ำ